De Wet open overheid (hierna: Woo) is op 1 mei 2022 gedeeltelijk ingegaan. De Woo bestaat uit twee onderdelen, te weten: de passieve openbaarmaking en de actieve openbaarmaking. De passieve openbaarmaking houdt in dat overheidsorganen op verzoek informatie dienen te openbaren. De actieve openbaarmaking houdt in dat diverse informatiecategorieën door overheidsorganen zelf geopenbaard moeten worden op een door henzelf gekozen publicatieplatform.
Gefaseerde actieve openbaarmaking
De actieve openbaarmaking verloopt gefaseerd via tranches. In 2024 werd de eerste tranche wettelijk verplicht gesteld. De overheid heeft een Woo-index beschikbaar gesteld waarop overheidsorganen door middel van URL’s kunnen aangeven waar de vindplaats is van de geopenbaarde informatie. De Woo-index heeft een aanvullende zoekfunctionaliteit, zodat informatie op termijn centraal doorzoekbaar zal worden. De tweede tranche zal medio 2026 wettelijk verplicht worden gesteld. Daarna zullen de andere tranches volgen. De implementatie van de Woo is daarmee een meerjarig traject. De actieve openbaarmaking vraagt ook om verdere doorontwikkeling van processen en systemen. Mede daarom is het van groots belang dat de informatiehuishouding op orde is en blijft. Daarnaast zal de gemeente in 2026 een publicatieplatform moeten realiseren waarop alle informatiecategorieën openbaar gemaakt kunnen worden.
De verplichting tot actieve openbaarmaking vraagt om zorgvuldige dossiervorming en heldere procesafspraken aan de voorkant. De inrichting van een publicatieplatform raakt daarnaast ook de achterliggende processen, vanwege de technische samenhang met de gemeentelijke systemen. De Woo raakt de hele organisatie en vraagt om een cultuuromslag op het gebied van openbaarheid. Met de implementatie van de Woo wordt ook getracht een efficiëntie slag te maken voor de passieve openbaarmaking en wordt gekeken hoe het beste de actieve openbaarmaking kan verlopen.
In de periode 2026-2027 staat de verdere implementatie van de Woo in het teken van het voorbereiden op de volgende tranches van actieve openbaarmaking en het borgen van een duurzame werkwijze.
Het aanvliegen van de implementatie van de Woo vergt vooral bewustwording bij collega’s en aanpassingen van processen en systemen. Dit is een organisatie brede cultuuromslag. Daarom is er een projectleider Woo aangesteld. Daarnaast is er een Woo-jurist aangesteld en zal samen met een Woo-administratief juridisch ondersteuner het Woo-team vormen en zowel voor de interne organisatie als naar de buitenwereld toe het aanspreekpunt zijn.
De komende jaren wordt bezien hoe actieve en passieve openbaarmaking zo efficiënt en toegankelijk mogelijk kan worden ingericht voor inwoners en organisatie.