Het zorgen voor voldoende woningen voor onze inwoners is één van de centrale thema’s voor de gemeente. De grote opgaven op de woningmarkt vraagt van gemeente durf en slagkracht. De gemeenteraad heeft in oktober 2024 het Volkshuisvestingsprogramma De Fryske Marren 2024-2028 vastgesteld. Tevens is een uitvoeringsagenda tot en met 2028 opgesteld. Daarmee ligt er een goede koers voor de komende jaren.
Het Rijk is voornemens de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting (Wvrv) op korte termijn vast te stellen. De verwachting is dat de Wvrv op 1 januari 2027 ingaat. Met deze wetgeving wordt beoogd met een juridisch instrumentarium te sturen op de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in Nederlands. De Wvrv bevat wijzigingen in verschillende wetten, zoals de Omgevingswet, Woningwet, Huisvestingswet 2014 en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. De nieuwe regels die het Rijk stelt moeten na vaststelling, verwerkt worden in de onze lokale regelgeving, werkprocessen en aanpak.
De woonopgave blijft onverminderd groot in De Fryske Marren. Ook de betaalbaarheid van het wonen staat steeds verder onder druk, mede door de aantrekkelijkheid van onze gemeente. In juli 2025 hebben we de regionale woondeal over de periode 2022-2030 herijkt. Provincie, gemeenten en Rijk zullen in het voorjaar starten met het opstellen van een nieuwe regionale woondeal voor de periode 2026 - 2037.
De sterke sturing op betaalbaarheid, zowel ten aanzien van het aantal sociale huurwoningen als het aantal betaalbare woningen, moet vertaald worden in de lange termijn woningbouw-programmering. Hoewel er sprake kan zijn van differentie per locatie, moet er rekening mee gehouden worden dat ook eigen woningbouwprojecten, niet in alle gevallen meer met een positieve exploitatie kunnen worden afgerond. Het is duidelijk dat de gemeenten, de co-financieringseis, meer eigen middelen in projecten voor de maatschappelijke doelen van het wonen, naast die van incidentele Rijksmiddelen ook van het nieuwe Kabinet, niet toereikend zijn.
Het Rijk is voornemens om het beleid ten aanzien van de huisvesting van Oekraïense ontheemden in 2027 te wijzigen. Tevens er op langere termijn gezocht moeten worden naar andere vormen van huisvesting voor statushouders. Het Rijk wil beide groepen in tijdelijke huisvesting buiten de reguliere woningmarkt huisvesten.
Het anticiperen op de lange termijn, vraagt om een strategische blik op de woningmarkt tot 2035. De Fryske Marren, heeft als vierde gemeente van Fryslân een unieke positie en ligging. Nu de Friese verstedelijkingsopgave via het Fries Stedelijke Netwerk, de provinciale Omgevingsvisie en het Provinciaal Volkshuisvestingsprogramma de komende periode gestalte krijgen, is een blijvend sterke positionering en het werken aan duurzame sterke samenwerkingsverbanden vanuit eigen kracht cruciaal om toekomstige woningbehoefte in te vullen, en zo te werken aan de brede welvaart.