Om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en de gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan, zijn de energietransitie en de warmtetransitie als onderdeel daarvan, noodzakelijk. De maatschappelijke impact en de kosten die deze transitie met zich meebrengt, zijn groot. Zo gaat de uitbreiding van het hoofdelektriciteitsnetwerk door Tennet miljarden kosten, maar ook het opwaarderen van de netwerken op regionaal en lokaal niveau vraagt aanzienlijke investeringen. Deze investeringen zijn noodzakelijk, willen we onze bewoners en bedrijven kunnen blijven voorzien van elektriciteit. Naast financiële gevolgen, hebben de netuitbreidingen ook ruimtelijke impact; de 380 kV hoogspanningsmasten doorsnijden het landschap, maar ook realisatie van extra elektriciteitshuisjes en middenstations heeft invloed op onze leefomgeving.
De realisatie van warmtenetten zorgt voor een afname van de druk op de leverantie van elektriciteit en leveren daarmee een bijdrage aan de oplossing van netcongestie. In de Fryske Marren wordt er in de dorpen Terherne, Balk en Joure onderzoek gedaan naar collectieve warmteoplossingen. In de minder dicht bevolkte landelijke omgeving past op dit gebied een individuele aanpak. Het kunnen aanbieden van collectieve warmteoplossingen aan onze inwoners en bedrijven, vraagt van de gemeente investeringen; zowel financieel, in de vorm van bv. garantstellingen, maar ook op gebied van capaciteit; de inzet van medewerkers.
In de Regionale Energie Strategie (RES) Fryslân, zijn voor onze provincie de afspraken tussen overheden, inwoners, bedrijfsleven, netbeheerders, energiecoöperaties en maatschappelijke organisaties vastgelegd, op het gebied van de samenwerking in het kader van de energietransitie. Hoewel we als provincie goed op koers liggen voor het behalen van de gezamenlijke RES-doelstelling ten aanzien van de opwek van duurzame energie, ligt er op dat gebied echter nog een aanzienlijke, aanvullende opgave voor ons richting 2050 (RES 2.0).
Meer dan ooit is het in het huidige tijdsgewricht belangrijk om goed voorbereid te zijn op onderwerpen als wateroverlast, hittestress, toename van blauwalg etc. Willen we ons duurzaam ontwikkelen, dan is een integraal en flexibel afwegingskader betreffende landelijke inrichtingsvraagstukken vereist. Duurzaamheid is een belangrijk speerpunt in het kader van ontwikkelingen in het ruimtelijke gebied; zowel bij het beheer als bij nieuwe ontwikkelingen. Enkele wettelijke kaders moeten deze nieuwe aanpak ondersteunen.
Door het Rijk zijn opnieuw veel middelen beschikbaar gesteld om energiearmoede te bestrijden. Vanuit de combinatie duurzaamheid, sociaal domein en maatschappelijk middenveld, gaan we van deur tot deur om praktisch te helpen met isolatiematerialen bij slecht geïsoleerde woningen en bij inwoners die momenteel beperkte middelen hebben. Dit blijven we de aankomende jaren continueren.