De tweede GALA-monitor van het RIVM is in 2025 gepubliceerd. Een van de conclusies is dat door een gebrek aan blijvende financiering voor het IZA/GALA en de onduidelijkheid daarover voor de toekomst nieuwe activiteiten niet van de grond dreigen te komen. Daarom is op 3 juli 2025 het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en op 10 juli een Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) afgesloten.
AZWA is een aanvullend akkoord op het bestaande Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het is onder meer bedoeld om het toegankelijk en betaalbaar te houden van kwalitatief goede zorg en ondersteuning in Nederland. IZA en GALA blijven bestaan, maar onderdelen worden structureel geborgd in AZWA (zoals valpreventie, kansrijke start, Terugdringen Gezondheidsachterstanden). HLO is vooral gericht op langdurige zorg (Wlz), met afspraken over herkenbare en versterkte mantelzorgondersteuning en respijtzorg.
De belangrijkste AZWA afspraken voor gemeenten hebben betrekking op de inzet van een aantal zogenaamde ‘basisfunctionaliteiten’ en een daaraan gekoppelde ‘basisinfrastructuur’ voor de transformatie van zorg naar gezondheid. Bij basisfunctionaliteiten gaat het o.a. om de brede implementatie van de domein overstijgende ketenaanpakken zoals valpreventie, de aanpak overgewicht bij volwassenen en het realiseren van laagdrempelige steunpunten voor mensen met psychische problematiek. Deze basisfunctionaliteiten moeten een landelijke dekking krijgen. Dus iedere gemeente moet hieraan meedoen.
Daarnaast gaat het over de organisatie van de benodigde infrastructuur zoals lokale teams en coördinatie op de uitvoering. Lokale teams worden hiermee een herkenbaar aanspreekpunt voor inwoners (volwassen en jeugd) en voor partners waar zij mee samenwerken.
De gemeenten, de sociaal domein aanbieders én de zorgpartijen zijn op deze infrastructuur aanspreekbaar. Deze afgesproken wederkerigheid moet bijdragen aan versnelling, opschaling en waar van toepassing standaardisering van nieuwe initiatieven en innovaties die zichzelf ‘bewezen’ hebben via een ontwikkelagenda.